Thuiszitters uit de schaduw

Op vrijdag 26 september 2025 stelde het Kinderrechtencommissariaat een nieuw onderwijsdossier voor: Thuiszitters uit de schaduw. Wat kinderen en jongeren, ouders en professionals ons leren. 

Steeds meer leerlingen zitten thuis en verdwijnen stilletjes uit ons onderwijs

Steeds meer verontrustende signalen

Het Kinderrechtencommissariaat krijgt steeds vaker onrustwekkende meldingen van ouders en signalen van scholen en Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB) over kinderen en jongeren die lang deeltijds of voltijds niet naar school kunnen gaan. Die leerlingen dreigen uit beeld te verdwijnen en hun leerrecht staat onder druk.

In ons dossier zoomen we in op twee groepen: leerlingen die met een doktersattest deeltijds of voltijds thuisblijven op vraag van de school, en leerlingen die na een definitieve uitsluiting heel moeilijk een nieuwe school vinden. Hun afwezigheid is gewettigd, maar net daardoor rinkelt nergens een alarmbel. Ze zijn onzichtbaar in de statistieken en hun verstoorde schoolloopbaan wordt te weinig opgepikt door beleid en hulpverlening. 

Lees ons dossier

Herbekijk de studiedag Thuiszitters uit de schaduw

Breed onderzoek en samenwerking

We analyseerden de klachten, spraken met kinderen, jongeren, ouders, schooldirecties, onderwijsnetten, CLB’s en CLB-netten, hulpverleners, jeugdhulpvoorzieningen en andere professionals, en het Departement Onderwijs en Vorming, het Agentschap voor Onderwijsdiensten (AGODI), de onderwijsinspectie en het Agentschap Opgroeien.  We hielden een enquête bij de CLB’s en analyseerden gegevens van de leerlingendatabank van AGODI. Al die informatie bundelden we in een dossier over thuiszitters, met aanbevelingen.

Studievoormiddag in het Vlaams Parlement

Op de studievoormiddag in het Vlaams Parlement stelden we de resultaten en aanbevelingen voor, en lieten we verschillende perspectieven aan het woord. Jongeren vertelden over de breuken in hun schoolparcours, en over hoe ze thuiszitten beleven. Ouders vertelden over de impact op hun kind, hun werk en hun leven. In een panelgesprek gaven professionals uit onderwijs en welzijn hun kijk op de situatie. De minister van Onderwijs sloot de voormiddag af met een korte reflectie via een videoboodschap.

Caroline Vrijens
Welkom van Caroline Vrijens
Een volle zaal
Fijne gasten en een volle zaal
Chris Vleugels licht het dossier toe
Chris Vleugels, beleidsadviseur voor het Kinderrechtencommissariaat licht het dossier toe
Moderator Goedele Devroy
Moderator Goedele Devroy
Jongeren aan het woord
Mees, Hanne, Vito, Stella en Joosje vertellen over hoe zij thuiszitten ervaren hebben
Ouders vertellen over hoe hun gezin onder druk komt te staan
Ouders vertellen over hoe hun gezin onder druk komt te staan
Schooldirecteur vertelt hoe zij uisluiting op school halveerden
Schooldirecteur vertelt hoe zij uitsluiting op school halveerden
Panel van professionals
Panel bespreekt onze aanbevelingen
Wies van Atoom 80
Wies Vandenbulcke van Atoom 80 over hoe leren terug mogelijk maken
Minister Zuhal Demir
Minister van onderwijs Zuhal Demir belooft aandacht te hebben voor onze aanbevelingen

Programma

Moderator: Goedele Devroy

09.30u Opening
Caroline Vrijens, kinderrechtencommissaris

09.35u Getuigenissen: twee filmpjes

  • 17-jarige jongen en zijn individuele begeleidster uit de jeugdhulp
  • Mama van een 10-jarige zoon

09.50u Dossier Thuiszitters – deel 1
Chris Vleugels, beleidsadviseur onderwijs Kinderrechtencommissariaat:
Waarom dit dossier? Wie zijn de thuiszitters en waarom? Met aandacht voor regelgeving, blinde vlekken en leerlingen die op vraag van school of na uitsluiting zonder plek vallen.

10.05u Gesprek met jongeren
Goedele Devroy en Chris Vleugels praten met Mees (15), Joosje (16), Hanna (14), Vito (11) en Stella (13) over hun breuken in het schoolparcours, hun ervaringen met thuiszitten en nieuwe wegen naar leren.

10.25u Gesprek met een ouder
Goedele Devroy in gesprek met Katrien over de impact op haar kinderen, haar werk en haar leven.

10.40u Koffiepauze

11.00u Dossier Thuiszitters – deel 2
Chris Vleugels belicht hoe kinderen, jongeren, ouders, scholen en professionals het thuiszitten beleven en welke noden zij signaleren.

11.15u Gesprek onderwijspraktijk
Goedele Devroy in gesprek met Dirk Lenaerts, Antwerpse scholengemeenschap katholiek secundair onderwijs Oscar Romero.

11.30u Dossier Thuiszitters – deel 3
Chris Vleugels presenteert de aanbevelingen om thuiszitters uit de schaduw te halen en hun leerrecht te garanderen.

11.45u Panelgesprek praktijkactoren
Moderatie: Goedele Devroy - Panel:

  • Kristof Das – Docent Zorgverbreding en Remediërend leren UCLL, leerlingenbegeleider Campus Max Tessenderlo, voorzitter LOP Diest secundair
  • Heidi Castryck – Jeugdarts, wetenschappelijk medewerker Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Jeugdgezondheidszorg
  • Jenny Vleemink – Opvoedkundige kinderpsychiatrie UZ Brussel, trainer geweldloos verzet, pedagogisch ondersteuner in een school
  • Lorenz T’Syen – Leerkracht 3de graad stedelijke basisschool De Kleine Stad

12.10u Gesprek met begeleiders en jongeren van Atoom 80
Goedele Devroy praat met begeleiders Koert en Wies of Arne en jongeren Dara (19) en Noor (14) over hoe leren opnieuw mogelijk wordt.

12.25u Videoboodschap van minister van Onderwijs Zuhal Demir

12.40u Broodjeslunch