Advies bij het ontwerp van wijzigingsdecreet jeugdhulp: de jeugdhulp van morgen vraagt meer waarborgen
Het ontwerp van decreet dat nu voorligt, legt de decretale basis voor belangrijke hervormingen uit het plan “Naar de jeugdhulp van morgen”: een sterkere regierol voor de intersectorale toegangspoort, de evolutie naar één gemandateerde voorziening, een scherpere afbakening van de crisisjeugdhulp en de gemeenschapsinstellingen uit de integrale jeugdhulp halen, waardoor jongeren in een verontrustende situatie er ook niet langer terechtkunnen voor een time-out. Na het advies van de Raad van State werd er bovendien een nieuwe, gesloten functie aan toegevoegd: ‘hoogintensieve zorg en beveiliging’, de rechtsgrond voor het aanbod dat in het beleid ‘high care, high risk’ wordt genoemd.
Geen geslotenheid zonder waarborgen, geen hervorming zonder aanbod
Het Kinderrechtencommissariaat gaf eerder advies over het plan “Naar de jeugdhulp van morgen”. Veel van de keuzes in dit ontwerp sluiten aan bij wat we toen vroegen. Tegelijk stellen we vast dat het ontwerp vooral organiseert en verantwoordelijkheden en taken verdeelt, terwijl de kern van het probleem een tekort aan passende hulp blijft. Bovendien voert het ontwerp een nieuwe vorm van geslotenheid in voor kinderen en jongeren, ook voor wie geen misdrijf pleegde, zonder de rechtswaarborgen die daarbij horen.
De belangrijkste aanbevelingen van het Kinderrechtencommissariaat:
- Werk ‘hoogintensieve zorg en beveiliging’ uit tot een volwaardige decretale regeling met doelgroep, voorwaarden, subsidiariteit, maximale duur, periodieke toetsing en rechtswaarborgen in het decreet zelf, zoals de Raad van State vraagt.
- Beperk de duur van geslotenheid voor jongeren in een verontrustende situatie, geef hen een even snel beroep als jongeren met een delict en vang geen jongeren zonder delict op in een gemengde unit in een gemeenschapsinstelling.
- Laat de nieuwe artikelen over hoogintensieve zorg en beveiliging (art. 15, 16 en 21), die na de adviesronde werden toegevoegd, alsnog toetsen door de Raad van State en vraag de Vlaamse Regering om er een aanvullend kinder- en jongereneffectrapport (JoKER) voor op te maken. Dat ontbreekt nu, terwijl het gaat om een functie die geslotenheid oplegt en de rechten van jongeren verregaand beperkt.
- Voorzie een ruimere overgangstermijn voor de strengere toegangsvoorwaarde voor crisisjeugdhulp, zodat eerst alternatieven kunnen worden uitgebouwd voor jongeren in een chronische crisis.
- Bewaar bij de overgang naar één gemandateerde voorziening de expertise van de vertrouwenscentra kindermishandeling en zorg voor voldoende capaciteit bij OCJ en VK. Monitor daarbij personeel, capaciteit en wachttijden.
- Koppel de regierol van de toegangspoort aan transparante prioriteringscriteria, participatie van kinderen en een klachtmogelijkheid, en aan een echte uitbreiding van het aanbod.
- Zorg ervoor dat het vervangende time-outaanbod in de private jeugdhulp op de datum van inwerkingtreding ook effectief en voldoende beschikbaar is en dat het aanbod zich richt op herstel en begeleiding.
Bekijk de tekst
Bezorgd aan
Dit advies werd op 16/11/2026 bezorgd aan de Vlaamse volksvertegenwoordigers en de bevoegde ministers voor Welzijn en Justitie.
Contacteer een medewerker