Advies bij het plan 'Naar de jeugdhulp van morgen'

Elk kind en elke jongere heeft recht op passende en tijdige hulp. Vandaag is niet voor iedereen duidelijk waar ze die kunnen vinden. Melden minderjarigen zich aan, dan komen ze vandaag met duizenden andere kinderen en jongeren terecht op een wachtlijst.

Als er al overbruggingshulp is, komt die vaak niet tegemoet aan de hulpvraag van het gezin. Daardoor komen kinderen en jongeren in crisissituaties terecht of krijgen ze te maken met veel wissels van begeleiders of verblijfplekken. Dit gebrek aan continuïteit leidt tot breuken in verschillende levensdomeinen en heeft een grote impact op hun ontwikkeling. Bij complexe situaties raken ze vast tussen jeugdhulpverlening, geestelijke gezondheidszorg en zorg aan personen met een handicap. Vanuit een kinderrechtenperspectief is deze situatie onaanvaardbaar en is actie vanuit de Vlaamse regering dringend nodig.

Tegen die achtergrond waren de verwachtingen hoog voor de conceptnota van de minister, “Naar de jeugdhulp van morgen”. Het Kinderrechtencommissariaat analyseerde deze nota vanuit een kinderrechtenperspectief en stelt vast dat de minister belangrijke ambities formuleert die aansluiten bij eerdere adviezen van het Kinderrechtencommissariaat. 

Vooral wat we niet lezen in de conceptnota roept bij ons vragen op. De ambities moeten een stuk concreter. Het ontbreken van duidelijke actiepunten, budgettaire keuzes en heldere verantwoordelijkheden maakt dat het plan vandaag moeilijk kan worden opgevolgd of geëvalueerd vanuit een kinderrechtenkader. Dit staat op gespannen voet met artikel 4 van het VN-Kinderrechtenverdrag, dat overheden verplicht om alle passende maatregelen te nemen om kinderrechten daadwerkelijk te realiseren. De manier waarop de ambities uit conceptnota verder uitgewerkt worden, zal bepalend zijn voor de toekomst van een grote groep kinderen en jongeren die op dit moment in de kou blijven staan.

We doen onder andere de volgende aanbevelingen:

• Vul het plan verder aan en veranker kinderrechten expliciet
• Zet verder in op preventie
• Versterk gezinsgerichte jeugdhulp en voorkom onnodige uithuisplaatsing
• Zorg voor een sterk aanbod bij verontrusting en kindermishandeling
• Investeer blijvend in vorming rond beroepsgeheim en gedeeld beroepsgeheim
• Versterk én ontlast de crisisjeugdhulp
• Wees ambitieus voor jongeren in complexe jeugdhulptrajecten
• Stel niet alle hoop op organisatorische verandering
• Garandeer het recht op onderwijs