Advies over de wijziging van de voogdijregeling voor niet-begeleide minderjarige vreemdelingen

De commissie voor Justitie van de Kamer vroeg het Kinderrechtencommissariaat om advies over het wetsontwerp (56-1640/001 van 2 juli 2026) en het wetsvoorstel (56-0571/001 van 24 december 2002) tot wijziging van de voogdijregeling voor niet-begeleide minderjarige vreemdelingen. Het wetsontwerp brengt de voogdijregeling in overeenstemming met het Europese migratie- en asielpact. Het wijzigt onder meer de aanstelling van de voogd en de leeftijdsbeoordeling. Voor jongeren die geen internationale bescherming aanvragen, wordt die leeftijdsbeoordeling afgestemd op de procedure voor jongeren die dat wel doen.

Het Kinderrechtencommissariaat verwelkomt verschillende wijzigingen, maar ziet ook enkele belangrijke aandachtspunten vanuit kinderrechtenperspectief.

• We verwelkomen dat niet-begeleide minderjarigen sneller een voogd krijgen. De termijn van vijftien werkdagen mag daarbij geen standaardtermijn worden.
• Het wetsontwerp bevat extra waarborgen bij de leeftijdsbeoordeling, maar er blijven belangrijke aandachtspunten. Jongeren die internationale bescherming aanvragen en jongeren die dat niet doen, moeten bij de leeftijdsbeoordeling wel op dezelfde kwaliteitswaarborgen kunnen rekenen. Dat vraagt voldoende gespecialiseerde en multidisciplinaire expertise voor beide groepen. Het vermoeden van minderjarigheid moet ten volle worden toegepast. De informatie waarop de leeftijdsbeoordeling steunt, moet voldoende betrouwbaar zijn en een weigering van medisch onderzoek mag niet op zichzelf doorslaggevend zijn. Bij informatie-uitwisseling met buitenlandse autoriteiten moeten de privacy en veiligheid van de jongere gewaarborgd zijn.
• We verwelkomen de wettelijke verankering van het beroepsgeheim. Voogden moeten hierover wel voldoende opleiding krijgen en bij vragen terechtkunnen bij de dienst Voogdij.
• We verwelkomen dat een verblijfsvergunning van onbepaalde duur niet langer automatisch een einde maakt aan de NBMV-voogdij. Wel moet per jongere worden nagegaan welke vorm van voogdij het best aansluit bij de concrete situatie en het belang van de jongere. In sommige situaties kan dat burgerrechtelijke voogdij zijn.