Advies over verzoekschrift nr. 39 over historische adoptiepraktijken

De Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid, Gezin, Armoedebestrijding en Gelijke Kansen vroeg het Kinderrechtencommissariaat om advies over verzoekschrift nr. 39 (2025-2026) over de historische adoptiepraktijken. De verzoeker vraagt het Vlaams Parlement om een parlementair onderzoek naar mogelijke onregelmatigheden bij historische adopties en naar de rol van betrokken instellingen en overheden.

Het Kinderrechtencommissariaat stelt vast dat historische adoptiepraktijken kunnen raken aan fundamentele kinderrechten, in het bijzonder het recht op identiteit, afstamming en familiebanden, het recht om zijn ouders te kennen en de waarborgen die bij adoptie moeten worden gerespecteerd. Mogelijke schendingen van deze rechten kunnen levenslange gevolgen hebben en ook doorwerken naar volgende generaties.

Op Vlaams niveau lopen initiatieven rond ondersteuning van betrokkenen en onderzoek van individuele dossiers. Op federaal niveau wordt een historisch onderzoek naar adopties in België tussen 1960 en 2005 voorbereid. Dit is ook vermeld in het federale regeerakkoord. Omdat dit onderzoek nog wordt voorbereid, biedt het een belangrijke opportuniteit om vanuit kinderrechtenperspectief aandacht te hebben voor thema's zoals identiteit, afstamming, participatie, waarheidsvinding, erkenning en herstel.

Vanuit kinderrechtenperspectief vindt het Kinderrechtencommissariaat het belangrijk dat:

• blijvend wordt ingezet op waarheidsvinding over historische adoptiepraktijken en de omstandigheden waarin zij plaatsvonden;
• bijzondere aandacht uitgaat naar de impact van historische adoptiepraktijken op geadopteerden, geboortemoeders en andere betrokkenen;
• blijvende aandacht uitgaat naar toegang tot informatie over afkomst, afstamming en familiegeschiedenis;
• geadopteerden, geboortemoeders en andere betrokkenen op een betekenisvolle manier worden betrokken bij onderzoek, evaluatie en eventuele herstelinitiatieven;
• rekening wordt gehouden met de blijvende en intergenerationele gevolgen van mogelijke historische kinderrechtenschendingen;
• lopende Vlaamse en federale onderzoeks- en beleidstrajecten vanuit kinderrechtenperspectief bijdragen aan waarheidsvinding, erkenning, herstel en ondersteuning van betrokkenen.