Armoedebestrijding in de beleidsnota Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebestrijding 2024-2029: Analyse vanuit kinderrechtenbril 

Op 15 november 2024 diende minister Caroline Gennez haar beleidsnota Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebestrijding 2024-2029 in bij het Vlaams Parlement. We bekijken in dit advies het luik armoedebestrijding vanuit kinderrechtenperspectief. Want armoede is voor te veel kinderen in Vlaanderen een dagelijkse realiteit. Een realiteit met een enorme impact op hun leven en ontwikkeling, die ook veel van hun andere rechten aantast. 

Artikel 27 van het VN-Kinderrechtenverdrag verwijst naar het recht op een passende levensstandaard. Maar als kinderen opgroeien in armoede, worden ook andere rechten beknot. Denk aan het recht op onderwijs, wonen, gezondheid, ontspanning en vrije tijd. We vinden het erg positief dat armoedebestrijding een transversale, horizontale strategische doelstelling is in deze beleidsnota. We vinden het een opportuniteit dat de minister bevoegd voor Welzijn, Volksgezondheid, Gezin, Cultuur en Gelijke Kansen ook coördinerend minister is voor Armoedebestrijding. Binnen deze domeinen en velden liggen immers een aantal belangrijke sleutels als het over de aanpak van kinderarmoede gaat. We zijn ook blij met de linken die naar andere beleidsdomeinen worden gelegd, en naar het federale niveau. 

We hebben ook een aantal aanbevelingen, waaronder: 

• Maak de positie, noden en kwetsbaarheden van kinderen expliciet in de verdere uitwerking van het beleid en maak voor elke beleidsmaatregel die hen raakt een kind- en jongereneffectrapport (JoKER). 
• Maak kinderen en jongeren zichtbaar in het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding (VAPA). 
• Volg op waar lokaal meer ondersteuning nodig is in het armoedebeleid en laat de verschillen tussen gemeenten niet te groot worden.
• Zorg voor vlotte uitwisseling van goede praktijken en expertise tussen steden en gemeenten.
• Stimuleer dat ook kinderen en jongeren aan lokaal armoedebeleid kunnen participeren. 
• Ontwikkel een specifiek beleid gericht op kinderen in het beleid rond de meest kwetsbare groepen in de samenleving. 
• Zorg voor een structurele oplossing voor de woonsituatie van jongeren die de jeugdhulp verlaten. 
• Zet in de eerste plaats in op begeleiding en bedenk of het terugvorderen van toeslagen bij het groeipakket echt in het belang is van het kind. Zorg in ieder geval voor een rechtszeker kader. 

Om gezinnen met kinderen uit armoede te laten ontsnappen is financiële stabiliteit nodig en genoeg begeleiding en andere praktische dienstverlening, zoals toegang tot flexibele kinderopvang, een betaalbaar vrijetijdsaanbod voor kinderen en ondersteuning voor kinderen die extra hulp nodig hebben. Alleen dan krijgen ouders financiële en mentale ruimte om een job te zoeken en vol te houden. Financiële ondersteuning en begeleiding is de sleutel naar een duurzame uitweg om uit armoede te komen en zo ook de rechten van de kinderen te garanderen. 

We vinden dat in de beleidsnota kansen worden gemist om ook consequent de kinderarmoedebril op te zetten als het gaat over kinderopvang, buitenschoolse opvang en jeugdhulp. We gaan hierop dieper in in een apart advies over deze domeinen.