Laat kinderrechten meewegen in elke begrotingsbeslissing
Vandaag is nog te weinig duidelijk wat alle investeringen en besparingen samen betekenen voor kinderen en gezinnen. Verschillende maatregelen kunnen samen zwaar wegen op een gezinsbudget, de toegang tot hulp bemoeilijken of lokale voorzieningen onder druk zetten.
Daarom vraagt het Kinderrechtencommissariaat:
Voer een volwaardige kinderrechtenimpactanalyse en evaluatie uit bij deze en toekomstige begrotingen
Maak vooraf zichtbaar welke kinderen en jongeren erop vooruitgaan en wie dreigt achter te blijven. Onderzoek de cumulatieve effecten van maatregelen en betrek kinderen, jongeren en hun belangenbehartigers bij beslissingen die hun leven raken. Onderzoek alternatieven en pas maatregelen aan als ze schadelijke gevolgen hebben voor kinderen. Evalueer achteraf niet alleen de gerealiseerde besparing of het aantal bijkomende plaatsen, maar ook of kinderen sneller geholpen worden, minder drempels ervaren en hun rechten daadwerkelijk kunnen uitoefenen.
Maak de begrotingskeuzes transparant
Geef duidelijk aan waar bespaard wordt, welke investeringen overeind blijven en wat de gevolgen zijn voor kinderen. Onderzoek ook de cumulatieve impact van Vlaamse en federale maatregelen, vooral op kinderen in armoede.
Bescherm het Groeipakket voor elk kind
Bouw vóór de parlementaire stemming verder op de bestaande JoKER-analyses en breng de gezamenlijke gevolgen van de maatregelen in kaart, uitgesplitst naar gezinstype en inkomen, met een grondige armoedetoets. Herbekijk maatregelen die de gelijkwaardigheid van kinderen aantasten en voorzie in duidelijke uitzonderingen op de nieuwe leeftijdsgrens, onder andere voor wezen en jongeren uit de jeugdhulp of pleegzorg.
Vrijwaar essentiële ondersteuning en preventie
Bescherm laagdrempelige organisaties, gezinsondersteuning en lokale voorzieningen die voor hun werking afhangen van subsidies en die mee kinderrechten realiseren.
Waak erover dat besparingen op de budgetten van lokale besturen de ongelijkheden tussen kinderen niet vergroten
De realisatie van kinderrechten mag niet afhangen van de plek waar kinderen wonen. Alle kinderen moeten toegang hebben tot speelruimte, jeugdwerk, kinderopvang, cultuur en ondersteuning.
Garandeer tijdige, toegankelijke en kwaliteitsvolle basisvoorzieningen in welzijn en onderwijs
Maak duidelijk welke sectoren onder het uitgestelde uitbreidingsbeleid vallen. Vrijwaar kinderopvang, jeugdhulp, geestelijke gezondheidszorg en ondersteuning voor kinderen met een handicap. Blijf investeren in inclusief en betaalbaar onderwijs, met bijzondere aandacht voor kinderen die vandaag uit de boot vallen.
Wij vragen om deze aanbevelingen mee te nemen in de verdere bespreking en uitwerking van de begroting. Kinderen zijn niet alleen de burgers van morgen. Ze zijn burgers van vandaag, met rechten die vandaag gerealiseerd moeten worden.
Een begroting mag daarom niet alleen beoordeeld worden op wat ze de overheid kost of oplevert, maar ook op wat ze betekent voor het leven en de toekomstkansen van kinderen.
Bezorgd
Wij bezorgden dit standpunt op 10 november 2026 aan de Vlaamse volksvertegenwoordigers en aan de Vlaamse Regering.