Naar een betere rechtsbescherming van minderjarige influencers?

Op vraag van de Kamercommissie Economie, Consumentenbescherming en Digitalisering analyseerde het Kinderrechtencommissariaat het wetsvoorstel dat de wetgeving over arbeidswetgeving wil aanpassen aan de activiteiten van minderjarige influencers.

De overheid heeft een actieve rol te spelen en moet mee zorgen voor een kindvriendelijke en kindveilige onlinewereld die kinderrechten respecteert. Het wetsvoorstel is een waardevolle stap richting een veiligere digitale omgeving: 

• Het erkent dat minderjarige influencers economische activiteiten uitvoeren en brengt hen expliciet onder het beschermingskader van de arbeidswetgeving.
• Het verruimt de bestaande uitzonderingsregeling door digitale activiteiten, audiovisuele opnames en het werk van videografen op te nemen, wat de rechtszekerheid vergroot.
• Het roept de regio’s op om werk te maken van informatie- en bewustwordingscampagnes en in de toelichting wordt gevraagd aan de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg om de aanvraagprocedure voor individuele afwijkingen te digitaliseren.

De kinderrechtenbalans tussen bescherming en participatie blijft echter broos en er is meer nodig dan dit wetsvoorstel om kidfluencers echt te beschermen. Kidfluencers verschillen op meerdere vlakken van traditionele kinderartiesten. De beleidsmaker mag niet voorbijgaan aan hun specifieke context en risico’s, zoals druk van sociale media, verlies van privacy en familiale belangen. Er is nood aan regelgeving op meerdere niveaus die inspeelt op de unieke noden en risico’s van kinderen en jongeren die actief zijn als influencers. We formuleren een aantal overwegingen en aanbevelingen. 

• Voorzie een gerichte informatiecampagne op maat van kinderen en jongeren.
• Breid de bescherming uit tot alle economische influenceractiviteiten. Het criterium van een “opdracht door een derde partij” dekt niet alle situaties.
• Leg de link met de privacyregelgeving en bouw geïnformeerde toestemming van minderjarigen in. Zo krijgen ze inspraak en worden ze bewust van hun rechten.
• Leg in een Koninklijk Besluit een wettelijk maximumbedrag vast voor inkomsten uit influenceractiviteiten en ontwikkel duidelijke regels en controlemechanismen voor betalingen in natura.
• Aan het Vlaamse beleidsniveau vragen we om aansluitend op deze federale regelgeving beleid uit te werken om te sensibiliseren over de psychosociale risico’s, zoals prestatiedruk, online kritiek en afhankelijkheid van volgers of inkomsten.
• Voorzie een specifiek kader voor jongeren van 15 tot 18 jaar, met begeleiding, informatie en bescherming tegen commerciële druk, zodat zij veilig kunnen ondernemen en hun creatieve talenten kunnen ontwikkelen binnen het arbeidsrecht.