Beleidsnota jeugd 2024-2029: reflecties vanuit kinderrechtenperspectief

De beleidsnota Jeugd 2024-2029 is een uitgebreid werkstuk met heel wat cijfers, onderzoek en analyses. 
We zijn blij met dit degelijk werk en ondersteunen tal van goede voornemens die erin opgenomen zijn. De nota vertrekt vanuit de kinderrechten en is ervan doordrongen. De minister wil jongeren kansen geven en vertrekt vanuit een sterk geloof in de competenties van kinderen en jongeren. Dat is hoopgevend en belangrijk. We zijn verheugd te lezen dat de minister doorlopend met het Kinderrechtencommissariaat in dialoog wil gaan en gaan graag op die uitnodiging in.

Om de bescherming van kinderrechten in goede banen te leiden, is een sterk jeugd- en kinderrechtenbeleid nodig op lokaal, Vlaams en nationaal niveau, met bijbehorende coördinatie, actieplannen en monitoring. Naast samenwerking moeten ook de nodige budgetten worden ingezet.

Kinderrechtenbeleid is een opdracht voor de hele Vlaamse Regering. We hebben vertrouwen in de bestaande instrumenten van het Vlaams Jeugd- en Kinderrechtenbeleid. We doen enkele aanbevelingen om deze nog beter te implementeren en te versterken:

• Werk actief aan een cultuur binnen de Vlaamse administratie waarin alle beleidsdomeinen de kinderrechtenreflex integreren, zodat deze duurzaam verankerd wordt in het Vlaams beleid.
• Zie toe op een degelijk kind- en jongereneffectrapport (JoKER) bij elk relevant decreet.
• Ga voor een jeugd- en kinderrechtenbeleidsplan (JKP) dat samenhangend is en ambitieus, want het moet met zijn maximaal vijf prioriteiten 41 effectieve kinderrechten mee garanderen. We vinden het een bijzonder goed idee om in het JKP de brug te slaan naar het lokaal beleid.
• Monitor en evalueer kinderrechten vollediger en zet een visie uit op lange termijn. Dring actief aan op het verzamelen van cijfers over de leefsituatie van kinderen bij de verschillende beleidsdomeinen en ontsluit deze om tot een volledigere set van kinderrechtenindicatoren te komen.
• Zorg mee dat kwaliteitsvolle informatie beter toegankelijk en goed te begrijpen is voor kinderen en jongeren.
• Luister naar en maak gebruik van de expertise van kinderen en jongeren. Moedig hen aan om een mening te vormen en te uiten en nodig uit tot dialoog.
• Ondersteun het (brede) jeugdwerk, zodat elk kind er een plek heeft.
• Bekijk jeugdinfrastructuur als beleidsprioriteit ruim.
• Het is goed dat de minister het label kindvriendelijke steden en gemeenten verder ondersteunt, maar wat met de gemeenten die achterblijven? Expliciteer de lokale medeverantwoordelijkheid voor kinderrechten en ondersteun de lokale besturen hierin. Hogere overheden moeten duidelijke richtlijnen en mechanismen instellen om ervoor te zorgen dat lokale besturen hun verplichtingen jegens kinderen nakomen.
• Wees ook voogdijminister voor kinderen en jongeren in de meest kwetsbare situaties en toon initiatief bij federale thema’s die raken aan kinderrechten.
• Laat jongeren niet los bij de overgang naar volwassenheid.

Er staan zeer veel goede ambities in de beleidsnota. We kijken uit naar verder overleg en concrete acties.