‘Vroeg en nabij’: de juiste visie, maar gebrek aan garantie voor zorg op maat

Advies

Op 18 april 2024 werd het langverwachte 'ontwerp van decreet over de organisatie van een geïntegreerd jeugd- en gezinsbeleid' ingediend in het Vlaams Parlement. Op 23 april bespreekt de Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebestrijding het ontwerp.

Het Kinderrechtencommissariaat verwelkomt de visie van doorgedreven preventie en jeugdhulp op maat, vroeg en nabij. 
Daartegenover staat dat dit ontwerp van decreet geen antwoord geeft op de huidige crisis die zich in het landschap van de jeugdhulpverlening afspeelt.

  • Hoewel we de visie van het voorliggende ontwerp van decreet absoluut ondersteunen, stellen we samen met de Raad van State vast dat het huidige decreet te weinig concreet en normatief is, wat rechtsonzekerheid in de hand werkt.
  • Het Kinderrechtencommissariaat pleit voluit voor een tweesporenbeleid, met een dubbele financiering. 
    De opmaak van een masterplan voor de jeugdhulp op basis van de huidige noden en tekortkomingen is nodig, zodat duidelijk wordt waar het huidige systeem faalt, en wat nodig is om hieraan tegemoet te komen. 
    De vooropgestelde ‘budgetneutraliteit’ is onhaalbaar, en nefast voor zowel de verdere ontwikkeling van voorliggend ontwerp van decreet, dat nog veel verdere concretisering nodig heeft, als voor de jeugdhulp in het algemeen.
  • Het Kinderrechtencommissariaat leest in het ontwerp van decreet een wil om antwoord te bieden op de vele pijnpunten die we elk jaar bij onze klachtenlijn krijgen, maar het ontwerp van decreet biedt geen sluitend antwoord op de klachten.
  • Het Kinderrechtencommissariaat ijvert al lang voor een trajectbegeleider, maar we blijven met vragen zitten bij de trajectondersteuner.
  • Het Kinderrechtencommissariaat is blij dat aan de opmerking van de Raad van State over het ‘bijschakelen’ gevolg werd gegeven. Toch blijft het om meerdere redenen verwarrend. De realiteit toont helaas wachtlijsten en tekorten, waardoor bijschakelen naar een andere vorm van hulpverlening een verre droom is.
  • Samenwerken is noodzakelijk. Maar netwerken zijn niet altijd zalig makend: netwerkoverleggen trekken personeel weg van de werkvloer, het legt druk op het eigen aanbod, en de reeds bestaande samenwerkingsverbanden voor jongeren met complexe problematieken zijn geen onmiddellijke garantie voor zorg op maat.
  • We vragen om ‘gedeelde verantwoordelijkheid’ duidelijk te definiëren en de verwachtte slagkracht van de ‘gedeelde verantwoordelijkheid’ te monitoren.
  • Wat is de rechtspositie van een minderjarige of een gezin ten aanzien van een netwerk of een samenwerkingsverband? We vrezen dat een minderjarige of een gezin verloren kan lopen als het hulpverleningstraject door vele actoren wordt uitgetekend, de ene actor van de andere afhangt, en ze allemaal gemeenschappelijk verantwoordelijk zijn.
  • Het Kinderrechtencommissariaat stelt vast dat erg veel wordt verwacht van de ‘proeftuinen’. Het ‘echte’ regelgevende werk – in de zin van afdwingbare regelgeving met integratie van de bestaande decreten volgt pas na de proeftuinen, en dus ten vroegste binnen 5 jaar. Proeftuinen bieden kansen, maar geven geen antwoorden op de vraag naar een concreet en normatief kader. Ze geven geen onmiddellijke antwoorden op de noden die zich nu stellen.

Bezorgd

We bezorgden dit advies op 23 april 2024 aan de Vlaamse volksvertegenwoordigers van het Vlaams Parlement en de bevoegde minister.

Contactpersoon

Contacteer een medewerker

Foto van Leen

Leen Ackaert

Beleidsadviseur Gehandicaptenzorg, wonen, kinderopvang, gezinsondersteuning, vrije tijd, jeugd- en kinderrechtenbeleid

Recente adviezen

Advies
-

Jaarverslag 'Kinderen tonen de weg'

Vorig jaar kreeg het Kinderrechtencommissariaat 1.289 meldingen en klachten. Het Kinderrechtencommissariaat is een echokamer van de problemen waar kinderen en jongeren op botsen. De signalen komen van professionals en familieleden. De meeste meldingen gaan over onder…
Lees meer Lees meer
Memorandum
-

Memorandum 2024 Kinderrechtencommissariaat

Zo’n 1,3 miljoen Vlaamse kinderen en jongeren onder de achttien hebben amper iets in de politieke pap te brokken. Zij gaan niet stemmen. Als kinderrechten een prioriteit worden in Vlaanderen, België en Europa, wint iedereen.
Lees meer Lees meer

Hoe komen onze adviezen tot stand?

Soms wijzen signalen over kinderrechtenschendingen op een structureel probleem. De wetgeving ontbreekt of ze is onduidelijk, inconsequent of in strijd met het kinderrechtenverdrag. Wij onderzoeken knelpunten, luisteren naar de stem van kinderen, jongeren, ouders en professionals en formuleren aanbevelingen in beleidsadviezen.