Hoe kan je een evaluatiebeslissing van de school betwisten?

Eind juni krijgen leerlingen in principe een eindbeoordeling van de school. De school evalueert leerlingen en beoordeelt wie de overstap kan maken naar een hoger jaar. Hoe een school evalueert en hoe ze leerlingen beoordeelt, staat in het schoolreglement. Ga je niet akkoord met de eindbeoordeling, spreek dan eerst met de schooldirectie. Een school moet toelichten hoe ze tot de eindbeoordeling komen. Dit gesprek kan verheldering brengen. Ouders en leerlingen die na het gesprek nog steeds niet akkoord gaan, kunnen in beroep gaan.

De eindbeoordelingen van kinderen en jongeren op school verloopt anders in het kleuteronderwijs, het basisonderwijs en het secundair onderwijs. Ook de beroepsmogelijkheden of de betwistingsprocedures bij niet akkoord zijn verschillend.

Overstap van het kleuteronderwijs naar het basisonderwijs

  • Toelatingsvoorwaarden: kinderen die 6 jaar worden vóór 1 januari van het schooljaar mogen starten in het 1ste leerjaar als ze het jaar ervoor voldoende aanwezig zijn geweest. Dat betekent minimaal 290 halve dagen.
  • Elke kleuter van de derde kleuterklas krijgt ten laatste op 30 juni een schriftelijk advies over de overgang naar het 1ste leerjaar. Dat advies moet minstens gaan over de vraag of het kind voldoende Nederlands beheerst maar kan daarnaast ook over andere ontwikkelingsaspecten gaan. Bij een negatief advies moeten de redenen duidelijk vermeld worden.
  • Geen of een laattijdig advies geldt als een positief advies om de overstap te maken.
  • De school kan adviseren om een kind nog één jaartje langer in het kleuteronderwijs te houden maar het zijn uiteindelijk de ouders die beslissen. Uiteraard op voorwaarde dat het kind voldoet aan de toelatingsvoorwaarden om de overstap te kunnen maken naar het 1ste leerjaar.

Betwistingen eindbeoordelingen in het basisonderwijs 

In het basisonderwijs bepaalt de school hoe ze de vorderingen van de leerlingen meet en hoe ze daarover aan de ouders rapporteert. Afspraken over rapporten en evaluaties van leerlingen staan in het schoolreglement. 

Mag een school beslissen dat een leerling het jaar moet overdoen?

  • Ja, de school oordeelt autonoom of kinderen kunnen overgaan of het jaar beter opnieuw doen. De school kan wel afstand doen van dat beslissingsrecht en de keuze aan de ouders laten.
  • Een school die beslist dat een leerling een jaar moet overzitten, moet deze beslissing schriftelijk motiveren en mondeling toelichten aan de ouders. De school moet ook aandachtspunten formuleren voor het nieuwe schooljaar. Zo kan men gericht rekening houden met de specifieke sterktes en minder sterke vaardigheden van de betrokken leerling. 
  • Er is geen officiële beroepsprocedure indien ouders niet akkoord gaan. Ouders kunnen een gesprek vragen met de directie en eventueel het CLB. Ze kunnen ook vragen aan het schoolbestuur om te bemiddelen, maar de school neemt steeds de uiteindelijke beslissing.
  • Een beroepsprocedure is enkel voorzien bij het behalen van het getuigschrift in het basisonderwijs, dus bij de overstap van het basisonderwijs naar het secundair onderwijs.

Moet de leerling in een andere school ook blijven zitten?  

Ouders kunnen hun kind van school veranderen. Een andere school bepaalt op haar beurt in welke groep het de leerling plaatst. Een andere school is dus niet verplicht om de leerling te doen overzitten. Doorgaans volgt de nieuwe school wel het oordeel van de vorige school omdat scholen de beslissing tot zitten blijven motiveren vanuit de competenties, vaardigheden en draagkracht van een kind.

Beroepsmogelijkheid als de leerling geen getuigschrft basisonderwijs krijgt

  • Een kind dat een getuigschrift basisonderwijs haalt, gaat in het secundair onderwijs naar 1A. Wie geen getuigschrift haalt, gaat naar 1B. Wie geen getuigschrift basisonderwijs krijgt, heeft recht op een attest met de vermelding van het aantal en het soort gevolgde jaren lager onderwijs. Ook moet de school een schriftelijke motivatie en aandachtspunten formuleren voor de verdere schoolloopbaan. 
  • Ouders kunnen beroep aantekenen tegen de beslissing. De beroepsprocedure bestaat uit 2 fasen en is verplicht opgenomen in het schoolreglement. Lees dus zeker het schoolreglement grondig door bij niet akkoord over het getuigschrift.

Betwistingen eindbeoordelingen in het secundair onderwijs

In het secundair onderwijs bepaalt elke school zelf hoe ze de prestaties van de leerling beoordeelt, bijvoorbeeld via toetsen en examens of door permanente evaluatie. En op basis van welke criteria de leerling kan slagen. De informatie over het evaluatiebeleid staat verplicht in het schoolreglement.

Welk soort A-attest kan een leerling na het 1ste jaar krijgen?

Specifiek voor het 1ste jaar van de 1ste graad, zowel in 1A als 1B bestaan er drie soorten A-attesten. Een A-attest betekent dat een leerling mag overgaan. Maar na het 1ste jaar is er een opdeling:

  • Gewoon A-attest: de leerling gaat naar het 2de jaar.
  • A-attest met verplichte remediëring voor het 2de jaar.
  • A-attest met uitsluiting van één of meer (paketten van) basisopties in het 2de jaar.
    • Krijgt een leerling zo’n A-attest met uitsluitingen (clausulering) dan mag de leerling in principe niet overzitten.
    • Als het gaat het om een uitgebreide clausulering (dit is uitsluiting van minstens de helft van de basisopties), mag de leerling wel kiezen om het jaar over te doen.

Er bestaat dus geen B-attest na het 1ste jaar van de 1ste graad.

Wat kan je doen als je niet akkoord gaat met een A-attest met verplichte remediëring of het A-attest met beperkte doorstroom?

  • Bij niet akkoord kunnen de ouders beroep indienen.
  • De beroepsprocedure bestaat uit 2 fasen en de informatie staat verplicht in het schoolreglement.
  • Het gaat om zeer korte en strikte termijnen. Lees dus zo snel mogelijk het schoolreglement na.
  • Een beroep moet steeds gemotiveerd zijn en de motivering voor niet akkoord moet reeds in de brief vermeld staan.

Wat kan je doen als je niet akkoord gaat met een oriënteringsattest B of C?

  • Bij niet akkoord met een B- of C-attest kunnen de ouders beroep indienen.
  • Is de leerling 18 jaar of ouder, dan moet die zelf beroep indienen.
  • De beroepsprocedure bestaat uit 2 fasen en de informatie staat verplicht in het schoolreglement.
  • Het gaat om zeer korte en strikte termijnen. Lees dus zo snel mogelijk het schoolreglement na.
  • Een beroep moet steeds gemotiveerd zijn en de motivering voor niet akkoord moet reeds in de brief vermeld staan.

Meer weten?

Het klachtenteam van het Kinderrechtencommissariaat kan niet beoordelen of een eindoordeel of oriënteringsattest van leerlingen correct is of niet. We doen geen onderzoek naar de manier waarop leerlingen beoordeeld worden. Dat valt onder de autonomie van de school en de leerkrachten We kunnen dus niet bemiddelen om de beslissing tot zittenblijven ongedaan te maken of om een B- of C-attest te veranderen. We informeren over de regelgeving en procedures en verwijzen door. 

Uitgebreide informatie vind je op de website van het Departement Onderwijs en Vorming:

Meer informatie over rechten en plichten van leerlingen op school?

Contacteer de Informatiepunten van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming:

Heb je andere vragen over onderwijs?

Vind hier vragen en antwoorden over onderwijs.