De begroting vraagt een kindreflex

Knelpuntnota

Na de grote aankondigingen in de Septemberverklaring druppelden berichten over de impact van concrete besparingen op kinderen en jongeren de afgelopen weken binnen. 

Dat een begrotingsoefening noodzakelijk is bij dalende inkomsten, valt zeker te begrijpen. Dat daarin keuzes moeten worden gemaakt, is duidelijk.  Maar de besparingen mogen niet ten koste gaan van kinderen en jongeren.  En zeker niet ten koste van de kansen en rechten van de meest kwetsbare kinderen en jongeren. Artikel 4 van het VN-Kinderrechtenverdrag verplicht regeringen om maximaal beschikbare middelen in te zetten voor de realisatie van kinderrechten. 

Het Kinderrechtencommissariaat maakt zich ernstige zorgen over de impact van deze besparingen op kinderen en jongeren in België en Vlaanderen én op hun rechten. Het Kinderrechtencommissariaat beveelt aan:

  • Bescherm in alle beleidsdomeinen de budgetten die kinderen en jongeren aangaan. Kinderrechten zijn een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de hele Vlaamse Regering. Bespaar niet op de ontwikkelingskansen. Zeker kinderen die opgroeien in moeilijke financiële, fysieke, mentale, sociale, juridische of omgevingssituatie, hebben extra aandacht nodig van beleidsmakers om hun rechten te realiseren.
  • Reken vooraf door wat de impact van besparingen op kinderen en jongeren zal zijn alvorens te snoeien. Neem beslissingen over budgetten op basis van degelijke informatie. Betrek de expertise van de administratie en maak een JoKER bij het jaarlijkse ontwerp van begrotingsdecreet. Children's Rights Impact Assessments (CRIA's) zijn goede praktijken die ook elders in Europa en de wereld worden toegepast.
  • Let op voor negatieve hefboomeffecten. Soms riskeer je later een maatschappelijke kost die veel groter is dan de oorspronkelijke besparing op subsidies. Projecten stopzetten kan moeizaam opgebouwd vertrouwen beschadigen en waardevolle projecten voor kinderen en jongeren op de helling zetten. Zie investeren in kinderen en jongeren niet als kost, maar als een maatschappelijke winst.
  • Zorg dat begrotingsdocumenten eenduidig te interpreteren zijn. Geef aan wanneer budgetten worden geschrapt of eerder verschoven worden. Wees hierover transparant en communiceer hier tijdig over zodat onvolledigheden in informatie rechtgezet kunnen worden.
  • Geef kinderen en jongeren een stem, ook als het over begroting gaat. Kinderen en jongeren hebben geen stemrecht maar zijn wel volwaardige deelnemers aan de samenleving.

Bezorgd

Het Kinderrechtencommissariaat bezorgde deze knelpuntennota op 16 december 2025 aan de Vlaamse volksvertegenwoordigers van het Vlaams Parlement.

Contactpersoon

Recente adviezen

Advies
-

Advies bij het ontwerp van JKP 2025-2029

Op vraag van Melissa Depraetere, viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Wonen, Energie en Klimaat, Toerisme en Jeugd, analyseerde het Kinderrechtencommissariaat het ontwerp van Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleidsplan (JKP). We zien he…
Lees meer Lees meer

Hoe komen onze adviezen tot stand?

Soms wijzen signalen over kinderrechtenschendingen op een structureel probleem. De wetgeving ontbreekt of ze is onduidelijk, inconsequent of in strijd met het kinderrechtenverdrag. Wij onderzoeken knelpunten, luisteren naar de stem van kinderen, jongeren, ouders en professionals en formuleren aanbevelingen in beleidsadviezen.